Исәнмесез, дуслар.
2020 елның апрелендә Рәсәй һәм Китай галимнәре елга янында булган вакыйгаларны дулкынланып күзәттеләр.
Яшь юлбарыс, тугыз айлык юлбарыс баласы белән, туган рус пенаталарыннан Кытайга барырга күнеккән. Бары тик бизнес - Амур бозында ярты чакрым. Igerлбарыс балачактан ук, муенында gps белән күзәтелә. Зоологлар бернәрсә дә аңлый алмыйлар: ватанда тыныч һәм тыныч, ризык күп. Ул Кытайда нәрсә онытты?
Дүрт тапкыр сызыклы ерткыч юлбарыс баласы белән боз өстендә Амур елгасын кичеп чыкты. Кыргый дуңгыз алгач, алар Кытай җанварын тешлиләр. Ерткычлар Кытайда калачаклар, ләкин һәрвакыт өйләренә кайталар.
Бишенче тапкыр юлбарыс бәхетсез булды. Кытайның Амур ярында ул бозның юкка чыгуын һәм тирә-юньдә буранлы сулар булуын ачыклады. Кичү эреп бетте. Ничек кайтырга? Аның өчен мәгънәсез сүз, юлбарыс баласы авыр.
Igerлбарыс Лазовка дип атала. 2016 елның декабрендә ул Лозовка авылы янындагы урманда табылды. Ул бераз зәгыйфьләнгән юлбарыс баласы иде. Табыш юлбарыс реабилитация үзәгендә урнаштырылган. Бер үк вакытта диярлек яраланган Сайхан юлбарыс баласы үзәккә керде.
Igerлбарыс балалары үсә һәм көчәя. 2018әм 2018 елның маенда олы ерткычлар Биҗан елгасы белән Яһүд автономияле төбәгендә азат ителделәр. Хайваннар төрле якка таралдылар. 2019әм 2019 елның көзендә Лазовка беренче тапкыр ана булды.
Китай һәм Рәсәй биологлары Лазовканың Амур аша узачагын сулыш белән күзәттеләр. Бер атна дәвамында әни һәм юлбарыс баласы яр буенда адаштылар. Берничә тапкыр приборлар юлбарысның елга аша үтәргә тырышуы турында язды, ләкин кире кайтты. Бәлки юлбарыс баласы кире борылгандыр? Билгесез
Зур шатлык. Апрель азагында, яка сигналы буенча, галимнәр ана ярында ананы яздырдылар. Карар кылдым! Аннары алар карда ике ерткычның эзләрен таптылар. Барысы да яхшы тәмамланды.
Галимнәр беренче тапкыр яшь юлбарыста шундый озын йөзүне 550 метрга яздырдылар. Элегерәк анда Кытайда яшәүче юлбарыслар туган дип ышанганнар. Хәзер аңлашылды: ерткыч мәчеләр елга аша җиңел йөзәләр.
Безнең Ерак Көнчыгышта Амур юлбарысының 500-дән артык кешесе яши. Everyәр юлбарыс санала. Аларның һәрберсе өчен озын һәм бәхетле тормыш!
Ия Тарасенко
https://zen.yandex.ru/media/priroda_severo_zapada/tigrica-s-tigrenkom-nedeliu-brodili-po-beregu-ne-reshaias-pereplyt-amur-5eb39ccc6451301d9a365489