Бир неча кун аввал дастурхон атрофида ўтирганимда онам койиди: ғалати гапларни гапирасан, одамларга қўшилмайсан, овқат еб бўлганингдан кейин “омин” қилмайсан…
Мен онамнинг сўзларини эшитиб аслида ундақа эмас демоқчи бўлдим, лекин, эътироз билдирмадим.
Чиндан таомланиб бўлганимдан кейин ҳеч “омин” қилмайман экан. Сўнги марта қачон омин сўзини ишлатганимни эслолмайман, 15-20 йил бўлган бўлса керак. Тўғри дуо-фотиҳа қиламан, лекин фотиҳамни “омин” билан якунламайман.
Олдинлари нега “омин” қилмаслигимни ўйлаб кўрмаган эканман, аммо 10 йиллар аввал бир маълумотни эшитганимдан кейин, атайлаб фотиҳамга “омин” сўзини қўшмайдиган бўлдим.
Катталар дуо қилишаётганда омин сўзидан фойдаланишади, сўзнинг маъносини сўрасангиз тайинли жавоб айтишмайди, “мусулмонлар дуо (фотиҳа) қилишганда, ёки номоз ўқишганда ишлатишади, “борига шукур”, “ижобат бўлсин”, “тўғри” мазмунидаги сўз, деб мужмал жавоб беришади.
Википедияга мурожат қилсангиз: Ами́нь (қадим юнончада ἀμήν, ивритда אמן, Аме́н — «to’g’ri», aрабча Āmīn آمين) «шундай бўлсин»; ғарбий европаликлар одатларига кўра лотинча amen, Аме́н) — одатда яхудийларда дуода ва псалмларда, исломда ва христианликда, сўзнинг тўғрилигини англатувчи (оромий тилида “ҳақиқат”) маъносини билдиради. Сўз халқаро ҳисобланади.
Ўзбек тилининг изоҳли луғатида: Омин (шевада овмин, омн, овмун, ўвмин) [арабча – ишонувчи, ишончи бор, хавф-хатардан холи бўлган] Ислом, яҳудий, христиан динларида диндорлар ўртасида “қабул этилсин”, “ижобат бўлсин” маъносида, оддий халқ орасида эса “илоҳи шундай бўлсин”, “айтганингиз келсин” маъносида ишлатиладиган сўз.
Омин сўзи фақат мусулмонларга тегишли эмаслигини “донишманд” википедия ва изоҳли луғат такидлаб турибди.
Мен эса бу сўзнинг яна бир маъносини эшитганман. Қадимги Мисрда пойтахт Фива ҳомийси Амон “худоси”га сиғинишган. Амон осмон “худоси” (кейинчалик қуёш “худоси” Ра билан бирлашиб Амон-Ра қуёш “худосига” айланган) бўлган. Яхудийлар Мусо пайғамбар бошчилигида миллодан аввалги XIII асрда Мисрни тарк этишганда “худолари” Яхве (Иегова)га сиғинишни бошлашади, лекин эски худолари Амонни ҳам эсдан чиқаришмайди. Ҳар дуoси охирига унинг исмини қўшиб айтишади.
Мен ҳам ушбу фаразни тўғрилигига ишонганлигим учун атайлаб фотиҳамга омин сўзини ишлатмасликка ҳаракат қиламан. Сабаби мен Амон (Амон-Ра)га сиғинмайман, Мен Худога сиғинаман. Бироқ, истаган одам бу сўзни ишлатиши мумкин, шахсан мени ҳеч қандай қаршилигим йўқ, фақат мени мажбурламасаларинг бўлди :-)
Муаллиф: оддий одам
Манбалар:
https://ru.wikipedia.org/wiki/Аминь
Ўзбек тили изоҳли луғати