Антрополог акча бәхәсендә экономистны җиңә
Мин Дэвид Греберның "Бурыч: тарихның беренче 5000 елы" китабын кабат укыдым. Heәм ул бер фрагментка игътибарны җәлеп итте.
Беренчедән, Грабер күрсәтә, кеше биргән билгеле суммага квитанция (уйлап чыгарылган мисалда, аның исеме Генри) бүтән кешеләр товар яки хезмәт өчен түләү, ягъни акча кебек куллана ала.
Киләсе цитата:
"Хәзерге банкнотлар бер үк принцип буенча эшли ... Генриның бурыч квитанциясе турындагы гыйбрәтле хикәяне исегездә тотыгыз. Укучы бу тигезләмәнең бер буталчык ноктасы барлыгын сизгәндер: квитанция акча ролен Генри бурычын түләмәгәнгә генә уйный ала. Нәкъ шул нигездә Англия банкы булдырылды - беренче уңышлы заманча үзәк банк. 1694-нче елда Британия банкирлары консорциумы патшага 1,200,000 евро кредит биргән. Киресенчә, алар банкноталар чыгару буенча патша монополиясен алдылар. Гамәлдә, бу патшаның бурычы булган акчаны алыштыру өчен, алардан кредит алырга яки акчаларын банкка салырга, ягъни әйләнешкә яки “монетизацияләргә” теләгән теләсә нинди патшалык резидентына квитанцияләр бирергә хокуклы дигән сүз. Яңа төзелгән патша бурычы. Бу банкирлар өчен бик әйбәт иде (алар патшадан алынган бурычтан елына сигез процент алдылар һәм шулай ук бу акчаны алган клиентлардан процент алдылар), ләкин болар барысы да бурыч түләнмәгән вакытта гына эшли ала. Бүгенге көнгә кадәр бу кредит кайтарылмаган. Кире кайтарып булмый. Әгәр ул түләнсә, Бөек Британиянең бөтен акча системасы яшәүдән туктар иде. "
Бу өземтәдә, әйдәгез, патшаның үзәк банк алдындагы бурычына түгел, ә үзәк банкның үз банкнотлары алдындагы бурычларына (бурычларына) игътибар итик.
Centralзәк банкның банк ноталары аның бурычлары. Бурычлар төрле. Зинһар, игътибар итегез: үзәк банк бурычларын түләсә, акча системасы юкка чыга.
Әйтик, банкның алтын резервлары бар һәм аның чыгарган банкноталары бар, алар алтынга беренче таләп буенча билгеләнгән ставка буенча алмашырга тиеш (алтын стандарт вакытында бу үзәк банкларның чын бурычы иде). Бу сәер нәрсә, әгәр ул барлык банкнотларын кешеләрдән алып, аларны алтынга алыштыра алса, банкноталар әйләнештән юкка чыгачак, алар юк. Гребер идеясы бурычларны кайтару (бу очракта, үзәк банкның банкнот хуҗаларына булган бурычлары) акча системасын җимерә, йөз процент эшли.
Хәзер Сергей Yurреевич Глазьевның өземтәсен искә төшерегез:
"Бүген Россиядә валюта резервлары күләме акча базасы күләменең ярты тапкыр артыграк. Димәк, theзәк Банк аны мәңгегә саклый ала. Әлбәттә, бу акыллы параметрлар кысаларында. Минем фикерем - сез аны төзәтергә тиеш. , һәм хәзер, түләү балансы фаразына нигезләнеп, киләсе 2-3 ел эчендә курсның нинди булачагын ачык итеп әйтегез ", диде Глазьев журналистларга.
Озак вакыт алтын стандарт юк, озак вакыт үзәк банкның билгеләнгән ставканы саклап калу бурычы юк. Ләкин бу хәтта мөһим түгел. Әйдәгез, Глазьев фикерен логик ахырына китерергә тырышыйк.
Әгәр Centralзәк Банк моңа кадәр чыгарылган барлык акча базасын валютага сатып алу куркынычын тудырса, ахырда ... Россия акча системасы юкка чыгачак.
Акча базасы гына юкка чыгачак (хәзер ул 16 триллион сум), шулай ук аның нигезендә төзелгән акчасыз акча белән тәэмин итү (хәзер ул 35 триллион сумнан артык).
Бу икътисад өчен афәт булыр дип әйтү - бернәрсә дә әйтмәү. Бу хәтта Гайдар реформаларыннан да начаррак булыр иде, 1992-нче елда гына реаль күләмдә акча күләме 72% ка кимегән.
Әйтергә кирәк, Сергей Глазьев бөтен акча базасын сатып алырга тәкъдим итми. Ләкин ким дигәндә 20% ка кире кайтарылса да, Россия икътисады өчен нәтиҗәләр 2008 кризисы кебек үк булачак. Аннары Россия банкы, валюта интервенцияләрен алып, акча базасын 5 айга 18% ка киметте.
Хәтта акча базасының мондый кимүе (инфляция аркасында, реаль кимү тагын да зуррак иде) Россиянең тулаем төбәк продукты 7,8% ка төшүенә сәбәп булды. Бу "Зур Егерме" нең бүтән илләренә караганда начаррак һәм дөньяның ике йөз иленнән начаррак.
Шулай итеп, бу очракта антрополог Гребер акча эшендә икътисадчы Глазьевтан югарырак булып чыкты.
Телеграмманы кулланучылар өчен:
Бу блог материалларын берничә сәгать (һәм кайвакыт берничә көн) телеграмма каналында укырга мөмкин. "М"
Сез аны Телеграммада эзләү тактасына @ язып таба аласыз
Яисә сылтаманы кулланыгыз //
Подписать!
https://zen.yandex.ru/media/m2econ/glazev-protiv-grebera-5e3a408d785a7f205a6a8a08