әКызганычка каршы, бездән партизан хәрәкәтенә яраклы бернәрсә дә алынмады.
Совет чорында алар партизаннар турында "кешеләрнең үч алучылары" дип кенә язганнар, алар үз теләкләре белән фашистлар белән сугыша башлаганнар, басып алынган территорияләрнең бөтен халкының тулы ярдәме белән.
Someәм ни өчендер беркем дә басып алынган территориядә шулкадәр күп хәрби яшьтәге ир-атлар кайдан килгән дигән башлангыч сорау бирмәде. Алар меңләгән партиянең бөтен хәрәкәте өчен җитәрлек иде.
Без 1812 елгы патриотик сугыш белән параллель ясарга яраттык, ләкин анда барысы да ачык: армиядә гомуми хәрби хезмәт юк иде, һәм крестьяннарның күбесе авылларда иде. Менә халыктан партияләр өчен кадрлар.
Бөек Ватан сугышында, гомуми мобилизация булган һәм хәтта Кызыл Армия артка чигенгәндә, хәрби хезмәттән азат ителгән кешеләр, ул эвакуацияләнде (ким дигәндә булырга тиеш иде), үз-үзеннән партия отрядлары өчен персонал юк иде.
Ләкин, "Фронтсыз фронт" фильмындагы кебек, төрле хәрби частьлар чолгап алынган хәлләр бик күп иде. Күпләр җиңелде, персонал кулга алынды. Ләкин кайберәүләр исән кала алды, һәм фронт тиз көнчыгышка киткәнгә, үзләренә үтеп керү мөмкинлеге юк иде. Партизаннар өчен бик күп. Иң зур партизан хәрәкәте булган территорияләрнең күп совет гаскәрләре чолгап алынган өлкәләргә төшүен күрү җиңел. Киресенчә, зур "казаннар" булмаганда, партизаннар табылмый.
Партизан отрядларның барлыкка килү тарихы, кагыйдә буларак, яшерелгән, моны табу бик кыен. Evenәм хәтта бу берәмлекләр эшләгән дөрес исемнәр дә проблемалы.
Ләкин бу инде җитә.
Күптән түгел, мәкаләләрнең берсендә эшләгәндә, мин 208 нче партизан бригадасын очраттым, анда В.И. командир иде. Никипорович. Бригада Минск өлкәсендә эшләде. Башта алар өчен 208 нче партия отряды. Сталин, аннары бригадага үсә.
Аның кызыклы саны нинди, шулай бит? Партия булмаган берәмлекләр һәм бригадалар бик сирәк искә алына, ләкин кайвакыт сез аларны таба аласыз. Бу партия бүлекчәләренә билгеләнгән билгеле серия номеры дип уйлау - акылсызлык. Минск өлкәсендә һәм Беларусиядә шулкадәр отряд кайдан килгән?
Монда тагын да кызыклырак мәгълүмат бар. 208 нче партия бригадасында аның өлеше булган отрядларның да саны бар: 277 нче отрядка А.С. Yurрковцев, анда комиссар И.З. Исох, 128 нче отрядка В.П. Свистунов, 620 нче - В.М. Сырцов, 752 нче - В.И. Ливенцев, 760нчы - Г.М. Колбнев. Бик күп саннар алынган, шулай бит?
Чынлыкта, барысы да бик гади. Полковник В.И. Никипорович 208 нче моторлы дивизиянең сугыш командиры белән очрашты. Аның белән Минск янында. Аның дивизиясенә 752нче һәм 760нчы моторлы һәм 128нче танк полкы, шулай ук 277 нче разведка батальоны керде. Мин тирән казмадым, ләкин бәхәсләшергә әзер, бу бригада отрядлары командирлары башта 208 нче дивизиянең күрсәтелгән бүлекләрендә хезмәт иттеләр. Мин Кызыл Армия бүлекчәләре яки Минск белән уратып алынган НКВД арасында таба алмадым, кайберләре 620 номеры белән. Бәлки, бу сан белән хата бардыр, бәлки ул шулай булгандыр, ләкин мин аны шунда ук алмам.
Шуңа күрә без сезнең белән иң классик армия партизан отряды алабыз, ләкин, боерык буенча түгел, ә очраклы рәвештә. Ләкин бер дивизия түгел, бөтен Көнбатыш фронт чолгап алынган. Беларусиядә партия хәрәкәте масштабы өчен бик күп. Охшаш рәсем Смоленск, Брянск һәм башка җирләрдә булачак.
Отрядлар Кызыл Армия һәм җирле халык тарафыннан әсирлектән качкан яки азат ителгән башка әйберләр белән тулыландырылачак. Совет чорында язганча түгел, анда билгеле бер авыл укытучысы партия отряды булдырган, аннары аны Кызыл Армия солдатлары тулыландырган. Киресенчә, Кызыл Армиянең чолгап алынган өлеше басып алынган территориядә хезмәт күрсәтә торган халыкны мобилизацияләгән. Беренчедән, оккупация елларында үскән яшьләр. Necessaryәм кирәкле белгечләр: радио операторлары, саперлар, политик хезмәткәрләр, махсус офицерлар һәм бүтән партизаннар материктан китереләчәк.
Игътибар итегез, нәкъ "Фронтсыз фронт" фильмында күрсәтелгән.
Ләкин, бүтәнчә ясалган партия отрядлары бар иде (ләкин каядыр килгән аңлы коллектив фермерлардан), һәм алар турында танылган совет фильмы да бар. Ләкин вакытыгызны дөрес кулланмас өчен, мин аңа аерым мәкалә багышлармын.
Шул ук вакытта ул бастырылмый, сезгә укырга тәкъдим итәм:
"Калкан һәм кылыч" ны күп тапкыр кабатласаң ...
Ofәм, әлбәттә, минем каналга язылу турында онытмагыз.
https://zen.yandex.ru/media/cyrilsh/samyi-pravdivyi-film-o-partizanah-5e0e01230be00a00afbc8929
гӘг