зТәҗрибә үзе бик гади иде. 4-5 яшьлек балалар төркеменә сайлау тәкъдим ителде: хәзер дәваланырга яки 15 минут көтәргә һәм икеләтә дәваланырга. Дәртләндерү рәвешендә боткалар (боткалар) яки печеньалар кулланылды. Алып баручы ризыкны күрсәтте, балага бирде һәм шул ук вакытта тәкъдим ясады: бер-ике соңрак, 15 минуттан соң. Аннары экспериментлар балаларны калдырып киттеләр. Аларның эшләре яшерен камерада яздырылган.
Язмада сез балаларның берьюлы ашау вәсвәсәсеннән ничек читләшергә тырышуларын күрә аласыз. Аларның кайберләре бүтән эшкә күчтеләр, икенчеләре көтү өчен озак вакытны төзергә тырыштылар.
4-5 яшьлек теләк процессларының күпчелек балалары әле формалашмаган: алар хәзер ләззәттән баш тарта алмыйлар, аннары тагын да күбрәкне ала. Күпчелек балалар шунда ук яисә эксперимент ишек төбеннән чыккач. Ләкин кайберәүләр өстәмә бүләк алу өчен 15 минутка түзә алдылар. Эксперимент нәтиҗәләре 1972 елда бастырылган.
Галимнәр эксперименттан соң балалар тормышының ничек үскәнен күзәттеләр, кызыклы үрнәкне билгеләделәр. Эксперимент үткәргәнче, Мишель предметларның ата-аналарыннан контакт мәгълүматларын җыйды, аннары аларның тормышлары турында 40 ел сорады. Соңга калган ләззәтне сайлаган балалар, гадәттә, шунда ук дәваланырга теләгәннәргә караганда яхшырак тормыш кичерделәр. Аларда психик үсешнең яхшырак күрсәткечләре бар иде, алар физик яктан яхшырак иде. Бу балалар урта мәктәптә уку нәтиҗәләре турында тест үткәрүдә яхшырак иде, наркомания, симерү белән проблемалар булмады, һәм ассоциатив тәртип күрсәтмәделәр. Озак вакытлы тикшеренү нәтиҗәләре 1990-нчы елда бастырылган.
Васыятьнең формалашуы - тышкы социаль контрольнең эчке үз-үзен контрольдә тотуына күчү. И.П.Павлов билгеләп үткәнчә, бөтен ми ихтыярлы көйләү процессларында катнаша. Ләкин, аеруча мөһим, программалаштыру, психик эшчәнлекне көйләү һәм контрольдә тоту функциональ берәмлеге, ул баш мие кортексының фронталь лобаларында урнашкан. Бу акцияләр бозылса, патологик җитешсезлек күзәтеләчәк - абулия
Виктор Пелевин китабындагы "сазлык экспериментын" практик аңлату.
https://zen.yandex.ru/media/niejournal/chto-delaet-cheloveka-uspeshnym-zefirnyi-eksperiment-uoltera-mishela-5e17f37fbd639600b132b39e
еБе