Ezan okunurken köpekler niçin havlar veya köpekler ezan okurken niçin ulur gibi bir çoğumuzun şahit olaya dair gizemleri araştıracağız, sorulara cevaplara aramaya çalışacağız.
Köpeklerin biz insanlara göre koku ve duyu organlarının gelişmiş olduğu, depremleri hissedebildiği hatta zayıf da olsa kızılötesi bir görüş sistemine dahi sahip oldukları herkesçe malum. Antik Mısır ve Sümer medeniyetlerinde köpekler çok seviliyordu ki duru görürlük ve telepatik kabiliyetleri nedeniyle Sümerlerde her büyücünün ruhsal anlamda eğitmeyi hedeflediği bir köpeği vardı. İş öyle bir noktaya varır ki sezonda ne ekeceklerine havanın nasıl olacağına köpeklere sorarak karar verme noktasına ulaşılır. Safkan cinsleri Antik Mısır'da sadece Firavun ve ailesi besleyebiliyormuş bunu da bir bilgi olarak ekleyelim.
Herkesin konuyla alakalı görüşleri var. Derler ki köpeklerin duyu hassasiyetleri malum, bizlerden daha uç sınırlara ulaşabiliyorlar ve bizim duyamadığımız tiz sesleri duyabiliyorlar. Bu sebeple uzman olduğunu iddia edenler, köpeklerin aşırı gürültülerde kulaklarından rahatsız olduklarını ve buna havlayıp uluyarak tepki gösterdiklerini söylüyorlar. Bu aşırı gürültülü sesler hoparlörler aracılığıyla güçlendirilmiş birtakım seslermiş. Burada; hoparlörlü ezandan rahatsız oluyor diyemedikleri, tepki de almak istemedikleri için için araya ambulans, oto alarmı vesair sirenli kalabalıkları da katıştırmışlar.
Sahipleri de dahil çevresindekileri sürü olarak gören köpekler herhangi yüksek bir sesi potansiyel bir tehdit olarak algılayabilmekte, bu sebepten ki havlayarak sürünün geri kalanını uyarmaya çalışırlarmış. Sahibi olan evcil köpeklerde rastlanmasının sebebini de izah edelim. "Sahipli köpek sahibini sürünün bir üyesi olarak görse de liderlik görevi ondadır ve dolayısıyla benzer seslere daha az tepki verirler. Sokak köpeklerinde daha çok görülmesinin sebebi de otorite boşluğudur.
Cabir (RA) anlatıyor: "Peygamber efendimiz (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Köpeklerin ulumasını ve eşeğin anırmasını işittiğiniz zaman, şeytandan Allah'a sığının. Çünkü onlar, sizlerin görmediklerinizi görürler."
Ezan okurken şeytanların kaçtığı farklı bir çok hadis-i şerif ile bizlere bildirilmiştir. Ezan okunurken köpeğin ulumasının hayra alamet olduğu; şeytanların kaçışını görmüş olabileceği için böyle davrandığı İslam alimleri arasında genel kabul gören bir görüş. Yine bir hadiste melekleri gören horozların öttüğü ve eşeklerin de şeytanı gördüğüne anırdığı bildirilmiştir.
Doğadaki bütün canlıların ibadet ettikleri görüşünden hareketle, köpeklerin de ezanla birlikte zikir ettiğine dair gibi bir inanış daha mevcuttur.