AFAD, her afet konusunda olduğu gibi yaşanan depremler konusunda da vatandaşlara deprem anında hayatta kalma ve yaralanmalardan korunmak için yapılması gereken altın kural niteliğinde tavsiyelerde bulundu.
İstanbul Silivri açıklarında art arda meydana gelen 4.6 ve 5.8 büyüklüklerindeki depremler, uzunca zamandır gündemde olmayan hayatta kalmak için alınması gereken kuralları yeniden gündeme getirdi.
AFAD, “Afete Hazır Türkiye Projesi” kapsamında deprem öncesinde, deprem anında ve deprem sonrasında yapılması ve dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.
Çök-kapan-tutun
Bu kurala göre depremin meydana geldiği anda bine içerisinde bulunan insanların panik yapmadan hareket etmeleri, sarsıntının etkisiyle etrafa saçılabilecek ya da devrilebilecek dolap, rap veya pencere gibi unsurlardan uzak durması gerekir. Deprem olmadan evvel dolap veya kitaplık gibi düşebilecek eşyaların da sabitlenmiş olması gerekir.
Peki bu durumda neler yapacağız dersek; evde bulunan ve sağlam olduğu düşünülen sandalyeleri altında olan masa altı, geniş hacimli sağlam koltuk, kanepe varsa onların yanına veya çamaşır makinası, içi dolu sandık vs. sağlam olduğu düşünülen hacimli eşyaların yanına çökerek veya uzanarak ‘Hayat Üçgeni’ dediğimiz şekil alınır.
AFAD, deprem anında başınızı ellerinizle veya varsa yastık, kitap, tahta parçası gibi koruyucu malzemelerle korumaya çalışın. Deprem sarsıntısı geçene kadar fazla hareket etmeyin. Etrafınızda sağlam olabilecek güvenli bir yer bulup hayat üçgeni dediğimiz ( yani baş ve enseyi koruyacak şekilde diz üstü çökme) posizyonu alın ve deprem sarsıntısı geçene kadar hareket etmeyin uyarısında bulundu.
Çoğu yaralanmalar binadan çıkarken oluyor
Bir deprem esnasında binaların ilk hasar görecek yerleri cam, pencere, balkon, merdivenler, binanın dışa bakan duvar ve kapıları gibi yerlerdir. Deprem anında yaralanmaların birçok kısmı da bina içerisinde yürümek, koşmak veya binadan dışarı çıkmak gibi hareketli olunan anlarda oluyor. Bunun için deprem anında bahsedilen yerlerden özellikle uzak durulmalı, sarsıntı bitene kadar mümkün olduğunca hareket edilmemeli ve dışarı çıkmak için hamleler yapılmamalıdır. Yine bina içerisinde sarsıntıdan düşebilecek devrilebilecek dolap, çekmece, kitaplık vs. her ne varsa bunlardan da uzak durulmalıdır. Başka bir dikkat edilmesi gereken konu da deprem anında balkonlara çıkılmaması, balkon ve camlardan atlanılmaması, asansörlerin kullanılmaması gibi konulardır. Yine deprem anında acil durumları bildirmek dışında telefonların kullanılmaması, elektrik anahtarları ve kablolarından uzak durulması, sarsıntı geçtikten sonra elektrik, su ve doğalgaz vanalarının kapatılması da bilinmesi gereken konulardandır.
Sarsıntı bitene kadar binaları terk etmeyin
AFAD, deprem öncesi, sonrası ve anında yapılaması gerekenleri şu uyarılarla dile getiriyor: Deprem meydana gelmeden önce evlerin veya iş yerlerinin hangi bölümlerinin güvenli olduğunun belirlenmesi, bilinmesi gerekir. Ev ve iş yerinde devrilebilecek eşyaların olduğu yerler tehlike arz eder ve deprem anında bunlardan korunulması gerekir. Büyük depremlerin ardından genellikle küçük çapta artçı depremlerin olduğu da unutulmamalıdır. Bu artçı depremler hasarı olan binalara zarar verebilir bu nedenle deprem riski tamamen geçene kadar hasarlı binalara girilmemeli ve uzak durulmalı.
Deprem anında dışarıda olan vatandaşlar da deniz kenarlarından, elektrik trafoları ve kablolarında veya tellerinden, direklerden, ağaçlardan, yüksek binalarda, duvar dipleri ve devrilebileceği düşünülen her şeyden uzak durmaları gerekir.