Келли Макгонигалдың кітабынан үзінді. Ерік күші. Дамыту мен нығайту жолдары.
Ерік күшін нығайтуды бәрі қалайды. Бірақ әлі күнге дейін басқалардың зерттеуін саралап, өз зерттеулерін жүргізіп осы тақырыпқа ғылыми-негізделген курс жасауға кіріскен оқытушы болған жоқ. Бұл дағдыны жаттықтыруға болатынын дәлелдеп және барлық ниет білдірушілерге оны дамыту тәсілдерін көрсетуді қолға алған оқытушы психолог, ғылым докторы Келли Макгонигал болды.
1953 жылы Монреалдағы Макгилл университетінің екі жас ғалымы Джеймс Олдс пен Питер Милнер бір егеуқұйрықты зерттеуге кірісті. Ғалымдар оның миына электрод ендіріп, сол арқылы тоқ берді. Олар басқа зерттеушілер егеуқұйрықтардың қорқыныш реакциясына жауап береді деп санайтын ми аймағын ынталандырмақшы болды. Алдыңғы мәліметтер көрсеткендей, зертханалық егеуқұйрықтар электр разрядтарынан тітіркеніп, мидың ынталану сәтін еске салатын кез келген нәрседен қашуға тырысқан. Бірақ Олдс пен Милнердің егеуқұйрығы тордың өзін тоқ соққан бұрышына орала берді. Тап бір бәрін қайталағысы келгендей болды.
Егеуқұйрықтың тосын қылығына таңданған ғалымдар жануардың тоққа ұрынғысы келеді деген болжамдарын тексеруге бел буды. Егеуқұйрық сол бұрыштан бері аттап басқан сайын олар оған жеңіл электр разрядын берумен болды. Егеуқұйрық бұл қулықты тез аңғарып, бірнеше минуттан кейін-ақ тордың қарама-қарсы бұрышында отырды. Олдс пен Милнер тоқ соқтырып отырса, егеуқұйрықтың кез келген бағытта қозғалатынын байқады. Көп ұзамай олар егеуқұйрықты қалауынша басқаруды үйреніп алды.
Басқа ғалымдар егеуқұйрықтардың ортаңғы миының осы бөлігін ынталандыру жөнінде қателесіп келген бе? Әлде, жігіттерге өз-өзін азаптағысы келетін егеуқұйрық тап болды ма?
Шын мәнінде олар, бар болғаны, электродты қате орналастыру арқылы мидың зерттелмеген аймағына тиіп кетті. Олдс нейробиолог емес, әлеуметтік психолог болатын, бірақ ол зертханада да жұмыс істеп көрген. Ол сымды басқа жерге тигізіп қойған. Қателесу себепті зерттеушілер мидың ынталандыру кезінде ерекше ләззат сыйлайтындай болып көрінген аймағын тапты. Болмаса, егеуқұйрық неге тоққа ұрыну үшін әр жерге жүгіріп отырды? Олдс пен Милнер табылған ми құрылымын ләззат орталығы деп атады.
Бірақ Олдс пен Милнер не тапқандарын әлі түсінбеген еді. Егеуқұйрық ләззат емес, қалау сезімін бастан өткерді. Уақыт өте келе нейробиологтар егеуқұйрыққа жасалған бұл тәжірибенің өзіміздің де қалау, еліктіру және тәуелділік тәжірибемізді де көрсететінін анықтады. Бақыт деген мәселеге келгенде күтудің керегі жоқ екенін байқаймыз, ми бізге жол көрсетіп жіберетіндей. Сондай-ақ, жаңа ағым — нейромаркетингтің бізді айла-шарғысымен басқарып, не қалауымыз керектігін нұсқап отыру үшін бұл жаңалықтарды қалай пайдаланып отыратынын және бұған қарсы тұру үшін не істеуге болатынын анықтаймыз.
Толық оқу: Дофамин, нейробиология және нейромаркетинг: неге қалау сезімін бақытпен шатастырамыз
Екінші бөлімі: Сұраныс бойынша бөлінетін дофамин
Үшінші бөлімі: Сіздің дофаминергиялық нейрондарыңыз неден бөлінеді?
Төртінші бөлімі: Дофаминнің әсеріндегі миыңыз: нейромаркетинг серпілісі