Әсәйем һуғыш балаһы ине. Һуғыш башланғанда уға 11 йәш булған. Уның һөйләгәндәрен тыныс ҡына тыңлау мөмкин түгел ине. Ул 10 йылдан ашыу инде мәрхүм, урыны ожмахта булһын. Мин ул шаһит булған ике осраҡ тураһында яҙып үтәм. Ул ваҡытта самолеттар 30-40-лап колонна менән осоп үтә торған. Күрәһең, заводтарҙан һуғышҡа юлланғандар. Улар тәпәш кенә оса, ағас остарына саҡ-саҡ теймәй инде. Тирә-яҡ гөрһөлдәп тора, ер дерелдәй, тәҙрә быялалары сыңлай. Балалар уларҙы күҙәтә, һанай. Әсәйемдәрҙең ауылында бер ҡулһыҙ оло ғына ир йәшәгән, Беренсе донъя һуғышы инвалиды булған. Ул колхоз һыйырҙарын көткән. Бер ваҡыт ул асыҡ урында тауҙа төшкө аш ваҡытында тамаҡ ялғарға уйлаған. Салҡан күккә ҡарап ятҡан. Нәҡ шул ваҡытта самолеттарҙың сираттағы колоннаһы уның өҫтөнән осоп үтә башлаған. Һәм унан алыҫ түгел генә ниндәйҙер әйбер шап итеп күктән ергә килеп төшә. Ул, ғәжәпләнеп, урынынан тороп, төргәк эргәһенә килә, ә был махорка, тәмәке була. Хәрби хеҙмәттә хәрбиҙәргә махорка биргәндәр. Осоусылар, көтөүсене күр