Бер йылдан күберәк ваҡытҡа контракт төҙөһәң, 195 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған түләү ҙә бар икән. Заманы шулайҙыр, аҡса менән дә ҡыҙыҡһындырмай булмайҙыр. Уйлаһаң, илде һаҡлау – иң ауыр йөк, иң маҡтаулы бурыс та шул. Хаҡы ла лайыҡлы булырға тейеш. Тик киткән ғүмерҙәрҙең генә баһаһы булмай, улар – мәңгелек. Уңарсы булмай ҡаршылағы өйҙән оло йәштәрҙәге ҡатын уф та уф килеп сыҡты. Былайҙа шомло күңелгә хәүеф һалды. – Тағы ла "прилет", тегендә нимәлер яна бит. Бая юлда ҡуйы ҡара төтөн менән янған әйберҙе иҫкә төшөрөүе. Һаулыҡ һорашып, ҡайҙан килгәнебеҙҙе, журналист икәнебеҙҙе әйткәс, ул да асылып китте. Башҡорт яугирҙәрен бик маҡтай: – Егеттәрегеҙ өсөн ҙур рәхмәт, ысынлап әйтәм. Ата-әсәләренә, ҡатындарына-ҡыҙҙарына ҡайнар сәләм еткерәм, рәхмәт әйтәм, тәүфиҡлы, һәйбәт кешеләр. Һоҡланғыстар. Бергенәлә насар һүҙ әйтә алмайым. Ярҙамсылдар. Мин генә ул ҡайһы саҡ әрләшәм. Улар үтә тыныс. “Шаман” уның арҡаһынан һөйөп ала: – Лена апаҡайыбыҙ беҙ килгәндән бирле ярҙам итеп тора. Өй тәҡдим итте.Телефондан шылтыратып торабыҙ, кәрәк икән, беҙҙең йомош менән ирен дә ебәрә. – Юҡ, юҡ, бөтәһенә лә өлгөрөп булмай. Улай тип әйтмәгеҙ. – Үҙегеҙҙең балаларығыҙ бармы һуң? –Ҡәҙерлеләрем өсәү: ике ҡыҙым, улым бар. Улым ҙур инде, һәр ваҡыт Рәсәйҙә булды, операция башланғанда Украинала ине, был яҡҡа сыға алмай ҡалды. Әле Киевта. Минең иң ауыртҡан йөрәк ярам ошо, ҡасан, нисек күрешербеҙ инде. – Әсә һағышлы күҙҙәре менән күҙемә ҡарап алды. – Ул унда һуғышмай, өйгә ҡайтҡыһы килә. Йөрәге менән бында. Ул Рәсәй өсөн! Туғыҙ йыл Рәсәйҙә булды ла, шулай тура килеүен әйт. Бик үкенесле. Әлбиттә, үкенесле. Тик... әй, кем белә инде, кем аҡта кем ҡыҙыл, тигәндәй. – Башҡортостан тураһында ишеткәнегеҙ бармы? – Кемдер әйтте, “Цезарь” шикелле, күперҙәрҙе күрҙем, иң матуры – Башҡортостан, тине, ожмах икән, тине. Башыма ахмаҡтарса уй килә, беҙҙең эраға тиклем йәшәгән боронғо грек полководецы Башҡортостан хаҡында ҡайҙан белде икән? Иҫәрмен дә инде. Позывнойҙарға өйрәнеп китә алмай йонсойом. Еленаның беҙҙең республиканы бик күргеһе килә, тыныс тормош башланғас та, киләсәк, күрәсәк ул. Ни өсөнмө? – Мотлаҡ барасаҡмын. Балығыҙҙы тәмләнем һәм... бүрегегеҙҙе кейеп ҡараным. Миңә бик килешә, – йөҙө яҡтырып китте. Командирға ҡарайым: ниндәй бүрек ул? – Башҡорттарҙың ҡамсат бүрке инде, артында төлкө ҡойроғо һалынып торған, бында кемдер үҙе менән алып килгән дә, – үҙебеҙҙең телдә аңлатты “Шаман”. Рәхәтләнеп көләбеҙ. Ҡамсат бүрек кейгән украинканы күҙалдына килтереүҙән бигерәк, ана шул баш кейеме менән ыласын кеүек яуға ташланырын аңлап, рухланып үҙе менән алып килгән бөркөт-егет өсөн күңел һөйөнә, шуға көләбеҙ, шуға кәйефебеҙ шат. Ҡатын үҙ мәшәҡәттәре менән киткәс, “Шаман”: – Беҙҙе үҙ итеүе эскерһеҙ. Ысынлап Рәсәйҙе лә бик ярата. Ә апаһы украиндар яғына киткән, өйҙө бер кемгә лә бирмә, урыҫтар һаҫытып ятмаһын, тигән, ә Елена беҙгә тәҡдим итте. – Ҡатындың йортона ҡаршы өйгә төртөп күрһәтте. – Беҙгә ярҙам иткәнен һис кемгә белдерергә тырышмай, улына зыян килеп ҡуймаһын тип... Яҙмыштар, хәтәр яҙмыштар. Ике бер туған – ике ярҙа, ә арала ташып-ярһып берсә һөйөү, берсә нәфрәт булып ике ҡараш, ике ил аға. “Певец” менән “Дикий” Луганск яғына ҡуҙғала. Складтан мина алып киләсәктәр. “Дикий” минаның төрөн, ниндәйҙер һандарҙа әйтте, мин аңғарманым инде. Һәр өлкәнең үҙ белгесе. Ҡосаҡлашабыҙ, тик хушлашмайбыҙ. “Дикий” мине ҡосаҡланы ла: – Беҙ бында радиобәйләнеш аша үҙ-ара башҡортса һөйләшәбеҙ. Алғы һыҙыҡта сәпте, маҡсаттарҙы, координата һандарын башҡортса әйтәбеҙ. Дошман аңламаһын өсөн. Туған телде белеү шулай уҡ ныҡ кәрәк, тип яҙығыҙ! Ана нисек, күп һөйләмәҫ ҡырағай, суҡынмыш. Ниндәй уйҙар менән йәшәй! – Ярай, – тим,ҡосаҡлап. – Һин иҫән ҡайт, һиңә башҡорт улдарын үҫтерәһе бар. Тыуған ерҙә осрашырға яҙһын. Илағым килеп китте, тик ярамай. Мин дә яу ҡырында, илем, телем, тарихым һағында. Был яуаплы эштә балауыҙ һыҡмайҙар! Ҡапыл ҡарашым Еленаның күршеһендәге ҡапҡаға төштө. Автомат менән атҡандармы ни, тишкеләнеп бөткән. Иғтибар менән ҡараһаң, өҫтән үткән газ торбалары ла шул уҡ хәлдә. 2014 йылда төшкән снаряд шул хәлгә килтергән икән. “Нива” килеп туҡтаны. – О, ҡоҙа! – Вәдүттең шат тауышы бар донъяға яңғырай.